Ter o aire

O concepto en si

Xa sei que vos falei do aire na entrada da Coca. Pensei que sería unha desas crenzas curiosas que atopas por casualidade mentres les documentos antigos. Das que apuntas nunha libreta e esqueces ao cabo dun par de días.

Pero non foi así.

Desde que lin sobre o aire non deixei de pensar nel. Ao principio era simple curiosidade. Despois comecei a recoñecerme nalgunhas das cousas que contaban. E, desde entón, non consigo quitarmo da cabeza.

Na tradición galega dise que unha persoa pode ter o aire. Tamén lle chaman ar, sombra ou mal cativo. Non é exactamente unha enfermidade, senón unha maneira de explicar que algo cambiou dentro de ti. Como se algo alleo entrase no teu corpo e comezase a ocupar un sitio que nunca lle correspondeu.

Falaban de cansazo, de debilidade, de apatía, de sentir que as forzas desaparecen pouco a pouco. Incluso hai historias nas que a xente deixa de falar ou perde as ganas de vivir como antes.

E o peor é que, mentres lía todo iso, non podía deixar de pensar: e se eu tamén teño o aire?

Sei que soa absurdo. Eu tamén o pensei. Pero cando unha crenza popular describe con tanta precisión cousas que levas tempo sentindo, custa moito convencerse de que só é unha coincidencia.

Segundo a tradición, o aire podía adquirirse de moitas formas. Existía o aire dos animais, o das mulleres parideiras ou menstruadas e incluso o dos animais mortos. Pero o que máis medo daba era o aire do morto. Dicían que podía pegarse durante un velorio ou un enterro e que afectaba sobre todo ás persoas máis vulnerables.

Quizais por iso existían tantos rituais para evitalo. Pechaban as fiestras cando pasaba un enterro, afumábanse con loureiro ou coas herbas de San Xoán e repetían determinados xestos convencidos de que así podían expulsar aquilo que levaban dentro.

Non sei se realmente funciona.

O que si sei é que, cando cres que tes algo dentro e non sabes poñerlle nome, acabas buscando explicacións en calquera sitio.

E, sinceramente, cada vez entendo un pouco mellor por que os nosos avós crían no aire.